Ζωή Αλεξούλη : Η χαρά της ανάγνωσης είναι αναφαίρετο δικαίωμα κάθε ανθρώπου

Written by on 3 Οκτωβρίου 2016

Σύμφωνα με τα στοιχεία της Παγκόσμιας Εταιρείας Νόσου Alzheimer (ADI), 197.000 άνθρωποι στην Ελλάδα είχαν άνοια το 2015, ενώ προβλέπεται ότι ο αριθμός αυτός θα φτάσει στις 354.000 το 2050. Με τέτοια συγκλονιστικά στοιχεία, το όποιο βήμα για να κάνουμε πιο εύκολη την ζωή των ίδιων των ασθενών, των φροντιστών αλλά και των συγγενών τους, μοιάζει θεόσταλτο δώρο.

Με αφορμή την κυκλοφορία του βιβλίου της Ψυχολόγου Ζωής Αλεξούλη, με τίτλο “Παραμύθια για μεγάλα μωρά“, που κυκλοφόρησε τον Μάρτιο του 2016 από τις εκδόσεις iWrite, αναζητήσαμε από την ίδια απαντήσεις σε ερωτήματα που καίνε όλους όσους έχουν τριγύρω τους ανθρώπους της τρίτης ηλικίας με εμφανή τα πρώτα σημάδια της άνοιας και την ρωτήσαμε πως μπορεί το βιβλίο της να προσφέρει λύσεις.

Ζωή, τι σε οδήγησε στο να συγγράψεις ένα βιβλίο που κρύβει τόσες μεγάλες αλήθειες και ασχολείται με κάτι που μαστίζει πλέον μεγάλο μέρος του πληθυσμού μας;

Πριν ξεκινήσω, θα ήθελα να σας ευχαριστήσω για τις πραγματικά εύστοχες ερωτήσεις σας.

Όπως πολύ καλά αναφέρετε παραπάνω, «κρύβει» μεγάλες αλήθειες ή τις παρουσιάζει με έναν πιο «παραμυθένιο» τρόπο. Στο βιβλίο «Παραμύθια για μεγάλα μωρά» πραγματεύομαι ένα ζήτημα που απασχολεί χιλιάδες οικογένειες πανελλαδικά και εκατομμύρια οικογένειες στον κόσμο και δυστυχώς οι μέχρι τώρα προβλέψεις είναι δυσοίωνες. Η αύξηση του αριθμού των ασθενών σε παγκόσμιο επίπεδο είναι ραγδαία. Πρόκειται για ένα σοβαρότατο ψυχολογικό, κοινωνικό και οικονομικό πρόβλημα που αφορά και επιβαρύνει ασθενείς αλλά και τους φροντιστές τους. Ένα ζήτημα που απασχολεί ένα πλήθος επαγγελματιών υγείας. Η ανάγκη μου να βρεθεί ένας εναλλακτικός τρόπος προσέγγισης του ζητήματος και να γίνει ευρύτερα γνωστό σε περισσότερο κόσμο με οδήγησε στην έκδοση του βιβλίου. Η ύπαρξη και μόνο ενός βιβλίου με παραμύθια που γράφτηκε για ανθρώπους μεγαλύτερων ηλικιών με κάποια νοητική έκπτωση, αυτό και μόνο αυτό, βάζει σε διαδικασία τον αναγνώστη να το σκεφτεί περισσότερο, να προβληματιστεί και να ενημερωθεί καλύτερα, για τη μάστιγα της εποχής, την άνοια.

Ποια δική σου βαθύτερη ανάγκη, ικανοποίησε η συγγραφή του;

Αρχικά, όπως γράφω και μέσα στο βιβλίο, γεννήθηκε η πρακτική ανάγκη εξεύρεσης κειμένων για ανάγνωση, τα οποία θα μπορούσα να χρησιμοποιώ στην εργασία μου, ως αφορμή για συζήτηση. Οποιοδήποτε ευανάγνωστο κείμενο με μικρή σχετικά έκταση και ενδιαφέρον περιεχόμενο αποτελούσε μια καλή ευκαιρία για να συζητήσουμε και να απαντήσουμε σε διάφορες ερωτήσεις κατανόησης και μνήμης. Όμως η φαντασία μου ταξίδεψε λιγάκι πιο μακριά.. Αναρωτήθηκα αν υπάρχει κάποιο βιβλίο με ιστορίες που να απευθύνεται «αποκλειστικά» σε ανθρώπους μεγαλύτερης ηλικίας και ασθενείς με άνοια ή τουλάχιστον να έχει ως βασικούς αποδέκτες ανθρώπους αυτής της ηλικιακής ομάδας. Αυθόρμητα στο μυαλό μου γεννήθηκε μια εικόνα! Μια εικόνα ενός παιδιού που αντί να του διαβάζει η γιαγιά του παραμύθι όπως συνηθίζεται, να διαβάζει εκείνο με αγάπη και ενθουσιασμό παραμύθια στη γιαγιά ή τον παππού. Θεώρησα αποκαλυπτική και ριζοσπαστική την ιδέα συγγραφής παραμυθιών, που να απευθύνονται σε αυτή την ευαίσθητη κοινωνική ομάδα, καθώς πιστεύω πως η αγάπη για το βιβλίο και η χαρά της ανάγνωσης είναι αναφαίρετο δικαίωμα κάθε ανθρώπου.
«Ήρθε στη ζωή» λοιπόν το πρώτο λογοτεχνικό βιβλίο παγκοσμίως που απευθύνεται σε αυτή την ομάδα ανθρώπων.

Χρησιμοποιείς την λέξη «μωρά» όταν απευθύνεσαι στους ηλικιωμένους. Θέλεις να μας πεις γιατί το κάνεις αυτό;

Η λέξη «μωρά» όπως εξηγώ και στο βιβλίο, χρησιμοποιείται με σεβασμό για να δείξει ίσως ότι η ζωή είναι ένας κύκλος, χωρίς να υποβόσκει ψήγμα παλινδρόμησης. Η λέξη «μωρά» είναι φορτισμένη θετικά. Ακούγοντας τη, κάνουμε όμορφες νοερές εικόνες στο μυαλό μας. Τη χρησιμοποιούμε ακόμη πολλές φορές για να προσφωνήσουμε κάποιον αγαπημένο. Ομολογώ πως ο τίτλος του βιβλίου με απασχόλησε ιδιαίτερα. Ήθελα στο άκουσμα του να υπάρχει έστω μία υποψία αν όχι βεβαιότητα για το που απευθύνεται αλλά ταυτόχρονα ήθελα έναν όμορφο, τρυφερό τίτλο. Από το καλοκαίρι του 2015 μέσα από συζητήσεις με φροντιστές, με επαγγελματίες υγείας αλλά και με τους άμεσα ενδιαφερόμενους καταλήξαμε σε αυτόν τον τίτλο. Αποδείχτηκε σε τελική ανάλυση πολύ εύστοχος και ως προς τη σύνδεση του με το περιεχόμενο του βιβλίου αλλά και ως προς τη θετική έκπληξη που προκαλεί στο άκουσμα του και μόνο.

Έχεις κάποιο δείγμα ως προς το πως υποδέχτηκαν οι μεγαλύτεροι σε ηλικία άνθρωποι το βιβλίο σου κι αν τους βοηθάει επί της ουσίας;

Αν και είναι ακόμη νωρίς για να βγάλουμε συμπεράσματα, η αλήθεια είναι ότι αντιδράσεις είναι συγκινητικές. Μέσα από την εμπειρία ανάγνωσης κειμένων σε ανθρώπους με άνοια αλλά και μέσα από μια σειρά ερωτήσεων που τους απηύθυνα, οδηγήθηκα σε κάποια συμπεράσματα και ως προς τα εξωτερικά χαρακτηριστικά του βιβλίου, δηλαδή το μεγάλο μέγεθος της σελίδας και της γραμματοσειράς, το έντονο των χρωμάτων, αλλά και ως προς το περιεχόμενο, ώστε να καθίσταται ευανάγνωστο και ευχάριστο. Φρόντισα λοιπόν να λάβω υπόψη τις ανησυχίες και τις ιδιαιτερότητες τους, ώστε το βιβλίο να είναι προσεγμένο στην παραμικρή λεπτομέρεια. Το βιβλίο περιλαμβάνει ερωτήσεις κατανόησης και μνήμης στο τέλος κάθε ιστορίας. Έχω ήδη διαπιστώσει όμως, ότι βοηθάει πολύ το να απευθύνουμε τις ερωτήσεις ακόμη και κατά τη διάρκεια της ανάγνωσης και όχι μόνο στο τέλος. Βρισκόμαστε με τον τρόπο αυτό, σε ένα συνεχή διάλογο. Διαβάζοντας το βιβλίο, μας δίνεται η ευκαιρία να συζητήσουμε για θέματα που αφορούν στους ίδιους όπως είναι η απώλεια μνήμης και το γήρας, μέσα από τους συμβολισμούς που αυτό περιλαμβάνει.

Μπορεί να βοηθήσει τους φροντιστές των ατόμων με άνοια να καταλάβουν καλύτερα τους ανθρώπους που αναλαμβάνουν;

Ιδιαίτερη έκπληξη και χαρά προκάλεσε και στους φροντιστές, καθώς απέκτησαν ένα «εργαλείο» στα χέρια τους, το οποίο τους φέρνει πιο κοντά με τους αγαπημένους τους, αλλά ταυτόχρονα αποτελεί και μια καλή αφορμή για συζήτηση και με τους μικρότερους της οικογένειας. Πολλοί περιθάλποντες προσπαθούν και ενημερώνονται από τους επαγγελματίες υγείας και βρίσκουν τρόπους ξεκούρασης από το λεγόμενο «φορτίο» που επωμίζονται με τη φροντίδα των ανθρώπων τους. Το βιβλίο αυτό τους θυμίζει, ότι ένας είναι ο δρόμος για να καταλάβεις ουσιαστικά, έναν άνθρωπο που ενδεχομένως πλέον να μη σε αναγνωρίζει ή με τις αλλαγές στη συμπεριφορά του να δυσκολεύεσαι να τον αναγνωρίσεις κι εσύ. Η αγάπη. Ξεκινώντας από αυτή τη βάση, μπορούμε να πάμε παρακάτω.

Παρόλ’ αυτά, μας προτρέπεις να το υποδεχτούμε καθαρά σαν προϊόν φαντασίας και να το απολαύσουμε όλοι μας σαν παραμύθι. Πιστεύεις ότι έχει μηνύματα προς όλες τις ηλικιακές ομάδες;

Απευθύνεται αρχικά σε ανθρώπους μεγαλύτερων ηλικιών που αντιμετωπίζουν ασθένειες που προκαλούν άνοια. Αφιερώνεται ουσιαστικά στους αγαπημένους μας που έχουν αρχίσει να ξεχνούν και γράφτηκε για να τους προσφέρει τη χαρά της ανάγνωσης, τη χαρά του ονείρου, να εξάψει τη φαντασία τους και τους ταξιδέψει σε κόσμους μαγικούς. Όμως πιστεύω ότι αφορά και κάθε ευαισθητοποιημένο άνθρωπο που θα ήθελε να έρθει πιο κοντά με την πραγματικότητα ενός ανθρώπου με άνοια. Αξίζει να αναφέρω, ότι την εικονογράφηση του βιβλίου επιμελήθηκαν οι άμεσα ενδιαφερόμενοι και είναι εξαιρετικά ενδιαφέρουσα! Μας έχει απασχολήσει εκτενώς τι κρύβεται πίσω από τις ζωγραφιές μικρών παιδιών. Αξίζει τον κόπο, να παρακολουθήσουμε ζωγραφιές μεγαλύτερων ανθρώπων με κάποια νοητική έκπτωση και τη μεταξύ τους ομοιότητα. Φυσικά δε θα μπορούσε να μην απευθύνεται στα παιδιά. Είναι τα πρώτα παραμύθια για τον παππού και τη γιαγιά! Πολλές φορές τα παιδιά αναρωτιούνται «γιατί ξεχνάει ο παππούς μπαμπά;». Δίνεται η ευκαιρία να συζητηθούν οι εύλογες απορίες τους.

Μίλησέ μας για την ανάγνωση του βιβλίου από τις εθελόντριες της ομάδας “Διαβάζω για τους άλλους”.

Το δίκτυο “Διαβάζω για τους άλλους” είναι μια μη κερδοσκοπική εθελοντική ομάδα, η δράση της οποίας στοχεύει να ευαισθητοποιήσει όσο το δυνατόν περισσότερους πολίτες προκειμένου να ηχογραφήσουν βιβλία (για να εμπλουτιστεί η ακουστική βιβλιοθήκη των τυφλών) και να διαβάζουν λογοτεχνικά βιβλία σε άτομα που ανήκουν σε ευπαθείς κοινωνικά ομάδες. Η συνεργασία μου με τις εθελόντριες του «Διαβάζω για τους άλλους» υπήρξε άψογη. Μας έδωσαν χαρά με τις πολύ εύστοχες αναγνώσεις τους κάθε φορά και αναγνώρισαν αμέσως τη σημασία και τη χρησιμότητα του βιβλίου «Παραμύθια για μεγάλα μωρά» καθώς αφιέρωσαν αρκετό χρόνο ανάγνωσης του, σε Μονάδα Φροντίδας Ηλικιωμένων όπου προσέφεραν τις «υπηρεσίες» τους.

Με τι άλλες συνεργασίες, προσπαθείς να βοηθήσεις με το βιβλίο σου;

Αρχικά σκοπεύω να συνεργαστώ με επαγγελματίες υγείας στις παρουσιάσεις του βιβλίου, για μια πιο σφαιρική ενημέρωση γύρω από το ζήτημα που πραγματεύεται, αφού πρώτα ολοκληρώσω τη δεύτερη έκδοση του. Η πρώτη έκδοση (Μάρτιος 2016) σε περιορισμένο αριθμό αντιτύπων έχει σχεδόν εξαντληθεί. Έχω αρκετές σκέψεις στο μυαλό μου που αφορούν σε μελλοντικές συνεργασίες και εναλλακτική παρουσίασή του. Θα φροντίσω να σας ενημερώσω άμεσα.

Δουλεύεις αυτή την περίοδο πάνω σε κάποιο επόμενο βιβλίο;

Μία από τις αγαπημένες μου ασχολίες είναι η συγγραφή. Έχω ένα συρτάρι γεμάτο με γραπτά τα οποία και κρατούσα για αρκετό καιρό φυλαγμένα. Αυτό το βιβλίο είναι η πρώτη απόπειρα έκδοσης δικού μου πονήματος. Η αλήθεια είναι ότι αυτό το διάστημα με απασχολεί γραπτώς μια σκέψη, αλλά είναι νωρίς και δε γνωρίζω ακόμη ποια θα είναι η εξέλιξη και η πορεία της.

Πες μας με μια πρόταση, το μήνυμα που θέλεις να περάσεις με το «Παραμύθια για μεγάλα μωρά».

Όπως αναφέρω και στην αρχή,

Η χαρά της ανάγνωσης είναι αναφαίρετο δικαίωμα κάθε ανθρώπου.

Είναι υποχρέωση μας να κάνουμε ό,τι περνάει από το χέρι μας ώστε να συνδράμουμε στην κατάρριψη του στίγματος που συνοδεύει μια ασθένεια και στην ενημέρωση του κόσμου.
Ας μην ξεχνάμε κι εμείς λοιπόν,
ότι η καρδιά των ανθρώπων συνεχίζει να χτυπάει δυνατά ακόμη κι αν το μυαλό, πολλές φορές τους προδίδει. .
Ας έχουμε ευήκοα ώτα!
Σας ευχαριστώ πολύ!

Ευχαριστούμε πολύ την Ψυχολόγο Ζωή Αλεξούλη για την παραχώρηση της συνέντευξης και ευχόμαστε να συνεχίσει να προσφέρει πάντα, από τα βάθη της καρδιάς της, στους ανθρώπους που έχουν ανάγκη.

Διαβάστε περισσότερα για το βιβλίο εδώ.

 

 


Continue reading

Current track

Title

Artist