Από την Μαριάντζελα Ψωμαδέλλη
Στο εμβληματικό Θέατρο Τέχνης Κάρολος Κουν και συγκεκριμένα στη σκηνή του Υπογείου βρεθήκαμε πριν μερικές μέρες για να παρακολουθήσουμε την παράσταση “Μαρτυρία μιας κλεμμένης εφηβείας” που ανεβαίνει για πρώτη φορά στην Ελλάδα. Το πολυσυζητημένο κείμενο της Vanessa Springora, που αναδιαμόρφωσε τη δημόσια συζήτηση γύρω από την κατάχρηση εξουσίας, ανεβαίνει σε μια άκρως ενδιαφέρουσα σκηνοθετική προσέγγιση από την Ειρήνη Λαμπρινοπούλου με τους Κλέων Γρηγοριάδη, Βένια Σταματιάδη, Μαριλένα Μπαρταλούτσι και Andy Val να δίνουν επί σκηνής σάρκα και οστά στο όλο εγχείρημα.
Η πλοκή του έργου αφορά μια υπόθεση που σημάδεψε τη γαλλική πνευματική ζωή και αναζωπύρωσε διεθνώς το ερώτημα των ορίων της συναίνεσης. Η ιστορία που βασίζεται σε πραγματικά γεγονότα, διαδραματίζεται το 1986 στο Παρίσι όταν η δεκατετράχρονη Vanessa Springora έρχεται σε επαφή με τον συγγραφέα Gabriel Matzneff, έναν ήδη καταξιωμένο –και θεσμικά περιχαρακωμένο– εκπρόσωπο των γαλλικών Γραμμάτων. Η σχέση που ακολουθεί, καλλιεργημένη μέσα σε ένα περιβάλλον το οποίο φέρεται να αποθεώνει την «απελευθέρωση» και να αποστιγματίζει κάθε όριο, εκτυλίσσεται ως μια επικίνδυνη συνδιαλλαγή εξουσίας και ευαλωτότητας. Η νεαρή Vanessa μετατρέπεται σταδιακά από ανθρώπινη ύπαρξη σε «μούσα», σε πρόσωπο παγιδευμένο σε μια συνθήκη στην οποία επισήμως έχει “συναινέσει”, ένα αφήγημα που καταρρέει όταν, χρόνια αργότερα, αποφασίζει να το αμφισβητήσει δημόσια.
Η δημοσίευση του Le Consentement το 2020 αποτέλεσε σημείο καμπής καθώς το βιβλίο έγινε διεθνές best seller, μεταφέρθηκε στον κινηματογράφο και στο θέατρο μα το σημαντικότερο είναι πως η ιστορία αυτή οδήγησε σε θεσμικές παρεμβάσεις στη γαλλική νομοθεσία καθώς το 2021 ψηφίστηκε ομόφωνα νόμος που ορίζει πια την ηλικία συναίνεσης στα 15 έτη. Η θεατρική εκδοχή που παρουσιάζεται στο Θέατρο Τέχνης επικεντρώνεται στον μηχανισμό της αποπλάνησης, στον ρόλο του κύρους και της κοινωνικής ανοχής, καθώς και στο κρίσιμο ερώτημα: επιτρέπονται, τελικά, όλα στο όνομα της τέχνης;
Τη σκηνοθεσία της παράστασης υπογράφει η πολλά υποσχόμενη Ειρήνη Λαμπρινοπούλου που προσέγγισε εύστοχα αυτό το τόσο ευαίσθητο κοινωνικό θέμα εμβαθύνοντας στα τρωτά ζητήματα και στην ψυχοσύνθεση των ηρώων αναδεικνύοντας όμως παράλληλα και τη δύναμη που έχει ακόμα η τέχνη να πολεμά το κακό. Μέσα από συνεχείς πρόβες, οι οποίες στην ουσία έπλασαν το τελικό θέαμα που δημιούργησε, έδωσε σάρκα και οστά στην ιστορία της Vanessa Springora που τόσα χρόνια μετά εξακολουθούσε να βασανίζεται, αφήνοντάς τη φωνή της να ακουστεί δυνατά και να δώσει τις πραγματικές διαστάσεις των γεγονότων.
Με αρωγούς της, την ευρηματική σκηνογραφία της Άρτεμις Φλέσσα (έχει επιμεληθεί και τα κοστούμια της παράστασης) που μετέτρεψε μεγάλο μέρος της σκηνής του θεάτρου Τέχνης σ’ένα τεράστιο σημειωματάριο, πάνω στο οποίο η πρωταγωνίστρια ξεδίπλωσε την ιστορία της, τους καίριους φωτισμούς του Σωτήρη Ρουμελιώτη αλλά και τη μουσική σύνθεση του Andy Val που ενίσχυσε την ένταση της αφήγησης, η Ειρήνη Λαμπρινοπούλου έστησε ένα θέαμα με αρχή, μέση και ένα λυτρωτικό τέλος που δίνει ελπίδα και θάρρος σε όσους έχουν βιώσει κάτι παρόμοιο και μέχρι τώρα επέλεγαν το δρόμο της σιωπής, ν’ αποφασίσουν να μιλήσουν.
Τίποτα δεν θα είχε συμβεί όμως χωρίς την υποκριτική ομάδα που βρισκόταν συνεχώς επί σκηνής. Ο έμπειρος και στιβαρός Κλέων Γρηγοριάδης αποδείχτηκε ιδανική επιλογή για το ρόλο του συγγραφέα Gabriel Matzneff χαρίζοντας στο κοινό μια μεστή ερμηνεία και σκιαγραφώντας πλήρως κάθε πτυχή του ήρωά του. Δίπλα του στάθηκε επάξια η Βένια Σταματιάδη (υπογράφει και τη μετάφραση του έργου) στο ρόλο της αφηγήτριας δηλαδή της Vanessa Springora στο σήμερα. Η ηθοποιός ήταν αληθινή και κατόρθωσε να πείσει το κοινό πως η ιστορία της ηρωίδας της μας αφορά όλους. Την Vanessa Springora σε νεαρή ηλικία ερμήνευσε μοναδικά η Μαριλένα Μπαρταλούτσι, η οποία με την άγουρη ομορφιά της, το ανεπιτήδευτο παίξιμό της και την αέρινη κίνησή της(τα εύσημά μας στην Ηλέκτρα Καρτάνου για την επιμέλεια της κίνησης), έφερε την αθωότητα στη σκηνή του Θεάτρου Τέχνης. Μπράβο και στο μουσικό Andy Val που ήταν παρών με κάθε τρόπο καθ’όλη τη διάρκεια της παράστασης βάζοντας την προσωπική του σφραγίδα στο όλο εγχείρημα.
Στο σύνολό της, η παράσταση “Μαρτυρία μιας κλεμμένης εφηβείας” στο Υπόγειο του Θεάτρου Τέχνης είναι η αφήγηση μιας συγκλονιστικής ιστορίας που οφείλουμε όλοι να ακούσουμε ενεργοποιώντας την ενσυναίσθησή μας για όσα μπορεί να συμβαίνουν ακόμη και γύρω μας. Αξίζει να την παρακολουθήσετε γιατί αποτελεί μια συλλογική προσπάθεια να βγει η αλήθεια στο φως.
Καλή σας θέαση!
