Από την Μαριάντζελα Ψωμαδέλλη
Μετά τα απανωτά sold out των τελευταίων τριών ετών αλλά και τα πολυάριθμα βραβεία που απέσπασε από κοινό και κριτικούς, η παράσταση “Καλά, εσύ σκοτώθηκες νωρίς” που βασίζεται στο εμβληματικό αφήγημα του Χρόνη Μίσσιου, παρουσιάζεται και φέτος στο Σύγχρονο Θέατρο με την εμπνευσμένη σκηνοθετική σφραγίδα της Σοφίας Καραγιάννη και τέσσερις σπουδαίους ηθοποιούς που καταθέτουν την ψυχή τους στο σανίδι χωρίς εκπτώσεις.
Το κείμενο γράφτηκε από τον Χρόνη Μίσσιο το 1985, κυκλοφόρησε από τις εκδόσεις Ελληνικά Γράμματα και προκάλεσε ιδιαίτερη αίσθηση τη δεκαετία του 80’. Επί της ουσίας, πρόκειται για μια εξομολόγηση διώξεων, συλλήψεων, φυλακίσεων και βασανιστηρίων που βίωσε ο ίδιος ο Θεσσαλονικιός συγγραφέας ως κομμουνιστής, γεγονότα που αποτέλεσαν γερό αποτύπωμα στη σκοτεινή του νιότη. Το αυτοβιογραφικό του έργο ξεκινά από το 1947, όταν σε ηλικία μόλις 16 ετών ο Χρόνης Μίσσιος συλλαμβάνεται και καταδικάζεται σε θάνατο για τη συμμετοχή του στο Δημοκρατικό Στρατό Πόλεων και τελειώνει το 1973 με την αποφυλάκισή του από τον Κορυδαλλό, όπου είχε καταδικαστεί σε 18 χρόνια κάθειρξης από τη Χούντα. Περιγράφει είκοσι έξι χρόνια γεμάτα κακουχίες στις φυλακές του Γεντί Κουλέ, στην Κέρκυρα, τη Γυάρο, την Αλικαρνασσό, τη Μακρόνησο και τη νήσο Βίδο μέχρι τη Χούντα του 1973. Δώδεκα χρόνια μετά την ελευθερία του, ρίχνει φως στα βασανιστήρια που βίωσαν χιλιάδες Έλληνες εκείνη την εποχή και δεν διστάζει ακόμη να κρίνει τις αγκυλώσεις της Αριστεράς αλλά και να καταγράψει τις προδοσίες που βίωσε από μέλη του κόμματος.
Στο σκηνοθετικό τιμόνι της παράστασης βρίσκεται η Σοφία Καραγιάννη που υπογράφει και τη δραματουργική επεξεργασία του κειμένου με τη Μυρτώ Αθανασοπούλου. Το εγχείρημα της σκηνοθέτιδος δεν ήταν διόλου ευκαταφρόνητο αφού η Σοφία Καραγιάννη δεν περιορίστηκε σε μια επιφανειακή αναπαράσταση των γεγονότων αλλά έδωσε σάρκα και οστά στην αφήγηση του Μίσσιου αποφεύγοντας τη ρεαλιστική καταγραφή όσων συνέβησαν και καταφεύγοντας σε άφθονους συμβολισμούς με ευφάνταστη χρήση όλων των σκηνικών αντικειμένων. Η σκηνοθέτις, με όπλο της το αδιανόητο ταλέντο της υποκριτικής της ομάδας αλλά και τις εξαιρετικές πινελιές των υπολοίπων συντελεστών, έστησε ένα εμπνευσμένο θέαμα με καταιγιστικούς ρυθμούς κρατώντας αμείωτο το ενδιαφέρον του κοινού που παρακολουθούσε τα τεκταινόμενα με κομμένη την ανάσα.
Απολαύσαμε επί σκηνής τους ηθοποιούς Ιωσήφ Ιωσηφίδη, Κωνσταντίνο Πασσά, Δημήτρης Μαμιό και Γιάννη Μάνθο που αναμφισβήτητα μας έδωσαν τον καλύτερό τους εαυτό. Με εξαίρεση τον Ιωσήφ Ιωσηφίδη που ερμήνευσε μοναδικά τον πρωταγωνιστή Χρόνη Μίσσιο και αφηγητή των γεγονότων, οι υπόλοιποι τρεις ηθοποιοί είχαν να αναμετρηθούν με αναρίθμητους ρόλους αφού σε κάθε αλλαγή σκηνής μεταμορφώνονταν σε διαφορετικές προσωπικότητες. Μπροστά στα μάτια μας έγιναν από πολιτικοί κρατούμενοι, βασανιστές, θύτες και θύματα, ρουφιάνοι και αγωνιστές, ακόμη και μέλη της οικογένειας του πρωταγωνιστή. Ειδικά η σκηνή με το Χορό της μάνας, μας συγκίνησε βαθιά. Μόνο θερμά συγχαρητήρια αξίζουν σε αυτούς τους τέσσερις ανθρώπους που λειτούργησαν σαν καλοκουρδισμένο ρολόι (σε κάθε αλλαγή της σκηνής άλλαζαν θέση στο κεντρικό τραπέζι σαν να μετακινούνταν οι δείκτες ενός αόρατου ρολογιού που έκανε το χρόνο να κυλά άλλοτε γρήγορα και άλλοτε βασανιστικά) κατανοώντας σε βάθος τα γεγονότα που έπρεπε να αποδώσουν και μεταφέροντας με μια αδιανόητη αμεσότητα τα έντονα συναισθήματα των ηρώων στους θεατές.
Στο σημείο αυτό, αξίζει να πούμε ένα μεγάλο μπράβο στη Γεωργία Μπούρδα που επιμελήθηκε τόσο τα σκηνικά όσο και τα κοστούμια της παράστασης για την ευελιξία και τη διττή χρήση όλων των σκηνικών αντικειμένων που επίλεξε. Επί της ουσίας, η σκηνογράφος έστησε στη μέση της σκηνής τέσσερις καρέκλες και ένα τραπέζι στρωμένο με σερβίτσια και φαγητά, τα περισσότερα σε κόκκινους χρωματισμούς παραπέμποντας στο αίμα χιλιάδων ανθρώπων που βασανίστηκαν άδικα. Όλα τα σκηνικά αντικείμενα κρύβουν έξυπνα ένα συμβολισμό που την κατάλληλη στιγμή φανερώνεται μπροστά στα μάτια των θεατών και εντυπωσιάζει.
Τα εύσημά μας αξίζει να δώσουμε στην Μαργαρίτα Τρίκκα που επιμελήθηκε τη δύσκολη μα πλήρως χορογραφημένη κινησιολογία των ηθοποιών αλλά και στη Βασιλική Γώγου για τους σκοτεινούς της φωτισμούς που συντέλεσαν στη δημιουργία της απαιτούμενης ατμόσφαιρας.
Το λαϊκό αφήγημα του Χρόνη Μίσσιου ευτυχεί μέσα από την ευρηματική σκηνοθεσία της Σοφίας Καραγιάννη και τις σπουδαίες ερμηνείες όλων των ηθοποιών. Σας προτρέπω να επισκεφθείτε το Σύγχρονο θέατρο και να παρακολουθήσετε την παράσταση “Καλά, εσύ σκοτώθηκες νωρίς” ανεξάρτητα από τις πολιτικές σας πεποιθήσεις. Σε κάθε περίπτωση, θα βγείτε κερδισμένοι.
Καλή σας θέαση!
