Από την Μαριάντζελα Ψωμαδέλλη
Πρόκειται για ένα σπουδαίο έργο του νεοελληνικού θεάτρου που δικαίως ανεβαίνει φέτος για τρίτη συνεχόμενη χρονιά στο θέατρο Σταθμός αφού το κοινό το στηρίζει έμπρακτα, με την παρουσία του, βραβεύοντάς την μάλιστα ως την καλύτερη παράσταση του 2024. Αναφερόμαστε φυσικά στο πολυβραβευμένο έργο “Το γάλα” του εξαιρετικού Βασίλη Κατσικονούρη που ευτυχεί στα χέρια του Μάνου Καρατζογιάννη και της Ερμίνας Κυριαζή που υπογράφουν τη σκηνοθεσία της παράστασης προσφέροντας στο κοινό ένα συγκλονιστικό θέαμα που είναι αδύνατον να αφήσει κάποιον ασυγκίνητο.
Μπορεί να έχουν περάσει 20 ολόκληρα χρόνια από τη συγγραφή του έργου και το πρώτο του ανέβασμα στο Εθνικό Θέατρο με τον αλησμόνητο Κωνσταντίνο Παπαχρόνη (η παράσταση στο θέατρο Σταθμός είναι αφιερωμένη στη μνήμη του) στον πρωταγωνιστικό ρόλο του Λευτέρη αλλά τα κοινωνικά ζητήματα του κειμένου παραμένουν επίκαιρα και δυστυχώς κάποια από αυτά είναι ταμπού μέχρι σήμερα.
Η ιστορία του έργου διαδραματίζεται σε ένα μικρό διαμέρισμα των Αθηνών όπου μια μητέρα από την πρώην Σοβιετική ένωση, η Ιρίνα και οι δυο της γιοι συνθέτουν μια συγκλονιστική οικογενειακή ιστορία όπου φωτίζεται δεξιοτεχνικά από τον συγγραφέα ο συναισθηματικός κόσμος των ηρώων και οι ανησυχίες τους, όπως αυτές πηγάζουν μέσα από το κοινωνικό τους περιβάλλον. Ο μεγάλος γιος Αντώνης εργάζεται σ’ένα βενζινάζικο στη Λάρισα παλεύοντας για ένα καλύτερο αύριο και με τα χρήματα που βγάζει, συντηρεί και τους δικούς του στην Αθήνα. Ο μικρότερος αδερφός Λευτέρης αναπολεί συνεχώς τις παιδικές του αναμνήσεις στη Ρωσία, ακούει ελληνικά παλιά λαϊκά τραγούδια και δυσκολεύεται να ενσωματωθεί στη νέα συνθήκη ζωής του. Σίγουρα δεν τον βοηθάει σ’αυτό και η σχιζοφρένεια με την οποία έχει διαγνωστεί και αρνείται πεισματικά να ακολουθήσει θεραπεία, προτιμώντας να τριγυρνά τις νύχτες με ύποπτες παρέες και να βρίσκει καταφύγιο στην αγκαλιά της μάνας του σε κάθε δυσκολία. Τα πάντα αλλάζουν όμως όταν ο Αντώνης ανακοινώνει στη μητέρα του ότι παντρεύεται και φέρνει την Νατάσα, μέλλουσα γυναίκα του και κόρη του αφεντικού του για να την γνωρίσει στην οικογένειά του. Η ευγένεια της Νατάσας απέναντι στον Λευτέρη, παρερμηνεύεται από το αγόρι και πυροδοτεί τα άγρια ένστικτά του. Τα γεγονότα εξελίσσονται με καταιγιστικούς ρυθμούς και σοκάρουν σ’αυτή τη βαθιά συναισθηματική παράσταση που δεν διστάζει να θίξει καίρια ζητήματα όπως αυτά του ρατσισμού, του κοινωνικού αποκλεισμού, της φτώχειας, της βίας αλλά και της δυσκολίας μας να διαχειριστούμε σωστά τις νόσους της ψυχικής υγείας.
Τη σκηνοθεσία της παράστασης υπογράφουν ο Μάνος Καρατζογιάννης που ερμηνεύει και τον πρωταγωνιστικό ρόλο του Λευτέρη και η Ερμίνα Κυριαζή, η οποία σκηνοθέτησε την περασμένη σεζόν και το πιο πρόσφατο έργο του Βασίλη Κατσικονούρη “Τσιτάχ. Η ερημιά του τερματοφύλακα” στο ίδιο θέατρο. Οι σκηνοθέτες έστησαν μια παράσταση με σωστό ρυθμό δίνοντας έμφαση στο ρεαλισμό του κειμένου χωρίς ωστόσο να λείψει η ποιητική διάσταση στο όλο θέαμα (συγκλονιστική η απόδοση της σκηνής του θανάτου της Ιρίνα) αλλά και οι στιγμές που το χιούμορ επικρατεί και συντελεί στην αποσυμφόρηση της βαριάς ατμόσφαιρας. Οι σκηνοθέτες αποτύπωσαν με ευλάβεια τις σχέσεις των ηρώων και πώς αυτές κορυφώνονται με τη δράση των γεγονότων, κάτι που βοήθησε το θεατή να κατανοήσει καλύτερα τους χαρακτήρες και πώς αυτοί λειτουργούν στην εξέλιξη της πλοκής.
Ερμηνευτικά, ο Μάνος Καρατζογιάννης στο ρόλο του Λευτέρη κερδίζει τις εντυπώσεις του κοινού και ασφαλώς όχι άδικα, με την αφοπλιστική ειλικρίνεια με την οποία επιλέγει να ντύσει τον ήρωά του. Έχοντας τον πλήρη έλεγχο των εκφραστικών του μέσων, αποτυπώνει τον πολύπλοκο ψυχισμό του Λευτέρη, ενεργοποιώντας την ενσυναίσθησή μας από το πρώτο κιόλας λεπτό της παράστασης. Η ερμηνεία του αξίζει πολλά συγχαρητήρια. Δίπλα του, στο ρόλο της μητέρας του, Ιρίνας βρίσκεται η εξαιρετική Στέλλα Γκίκα που ομολογουμένως μας έδωσε μια ερμηνεία συγκλονιστική. Η συνέπεια με την οποία η ηθοποιός στάθηκε από την πρώτη στιγμή πάνω στη σκηνή και μεταμορφώθηκε κυριολεκτικά στην Ιρίνα αποτυπώνοντας την αγωνία της, το έντονο συναίσθημά της και την ανάγκη να προστατεύσει με κάθε τίμημα και τρόπο τον Λευτέρη, την έκαναν να μας χαρίσει μια ερμηνεία πραγματικά ανατριχιαστική. Βαθιά υπόκλιση στο ταλέντο της. Στο ρόλο του ορθολογιστή και φαινομενικά “σκληρού” Αντώνη απολαύσαμε τον Δημήτρη Πασσά που κατόρθωσε να ξεπεράσει την παγίδα του μονοδιάστατου χαρακτήρα και να αποδώσει τον ήρωά του με πιο ολοκληρωμένη διάσταση. Τέλος, η Δήμητρα Βήττα στάθηκε και με το παραπάνω στο ύψος των περιστάσεων στο ρόλο της Νατάσας δίνοντάς μας μια μεστή και μελετημένη ερμηνεία.
Το λιτό σκηνικό όπως και τα κοστούμια που επιμελήθηκε για την παράσταση ο Άγγελος Αγγελής ταίριαζαν τόσο στο οικονομικό υπόβαθρο των ηρώων όσο και στην γενικότερη ένδεια της ζωής τους. Μας άρεσαν πολύ και οι λειτουργικοί φωτισμοί του Άγγελου Παπαδόπουλου που συντέλεσαν ενεργά στην δημιουργία της απαιτούμενης ατμόσφαιρας.
Η παράσταση “Το γάλα” στο θέατρο Σταθμός δεν χρειάζεται συστάσεις. Θέλει μόνο τόλμη και γερό στομάχι για να σταθεί κάποιος αντιμέτωπος με την αλήθεια των ηρώων. Εσείς αντέχετε; Το εύχομαι αλλιώς θα χάσετε μια παράσταση που θα σας συγκλονίσει.
Καλή σας θέαση!
