Από την Μαριάντζελα Ψωμαδέλλη
Μια άκρως ανατρεπτική και βαθιά πολιτική μαύρη κωμωδία παρακολουθήσαμε πριν μερικές μέρες στο κέντρο της Αθήνας. Ο λόγος για το έργο “Cancel” του πολυβραβευμένου Βορειοϊρλανδού συγγραφέα David Ireland που ανεβαίνει φέτος στο θέατρο Αθηνών σε σκηνοθεσία του Μανώλη Δούνια με τρεις ηθοποιούς – διαμάντια στους πρωταγωνιστικούς ρόλους.
Το κείμενο που έχει πρωτότυπο τίτλο “Ulster American” θέτει στο στόχαστρο τα όρια της πολιτικής ορθότητας, την cancel culture, τη μάχη για πολιτισμική ταυτότητα και τις αντιφάσεις της σύγχρονης προοδευτικότητας ενώ αποτελεί αναμφισβήτητα ένα έργο- καθρέπτη της εποχής μας.
Η πλοκή διαδραματίζεται σ’ ένα άδειο θέατρο όπου συναντιούνται οι τρεις πρωταγωνιστές: ο Τζέι, Αμερικανός ηθοποιός βραβευμένος με Όσκαρ, που επιδιώκει να επανασυνδεθεί με τις ιρλανδικές του ρίζες, ο Λη, φιλόδοξος Άγγλος σκηνοθέτης που δεν διστάζει να ξεπεράσει όρια για να διακριθεί και η Ρουθ, μια δυναμική συγγραφέας από τη Βόρεια Ιρλανδία, αποφασισμένη να ακουστεί σε έναν κόσμο που συχνά φιμώνει τις γυναικείες φωνές. Όλα δείχνουν να πηγαίνουν καλά, μέχρι την στιγμή που αρχίζουν να συζητούν τις προκλήσεις του έργου. Σύντομα οι διαφορές στην ιδεολογία, στην ηθική, στο φύλο και στην καταγωγή μετατρέπουν τη συζήτηση σε πεδίο σύγκρουσης. Οι μάσκες πέφτουν, τα όρια δοκιμάζονται και η πολιτική ορθότητα διαλύεται μέσα σε έναν καταιγισμό αποκαλύψεων, προσβολών και ανατροπών.
Τη μετάφραση αλλά και τη σκηνοθεσία της παράστασης υπογράφει ο Μανώλης Δούνιας που από την πρώτη στιγμή δείχνει να καταλαβαίνει το ύφος και τα μηνύματα της γραφής του συγγραφέα διατηρώντας στη μετάφρασή του τη σαρκαστική πένα του Ireland και στήνοντας στο σύνολό της μια καλοκουρδισμένη παράσταση με γρήγορο ρυθμό που ισορροπεί εξαιρετικά ανάμεσα στο χιούμορ αλλά και τις αλήθειες που πρέπει να ειπωθούν, εκμεταλλευόμενος στην κυριολεξία κάθε σπιθαμή του θεάτρου Αθηνών για να αναπτύξει τη δράση του, κάτι που μας άρεσε πολύ.
Στο ρόλο του Τζέι απολαύσαμε τον Αιμίλιο Χειλάκη σε μια από τις καλύτερες θεατρικές του ερμηνείες μέχρι σήμερα. Ο ηθοποιός μεταμορφώθηκε στον βραβευμένο Αμερικανό καλλιτέχνη φέρνοντας όλο το ναρκισσισμό, τις εξαρτήσεις, τις ανασφάλειες αλλά και τις φοβίες του επί σκηνής χαρίζοντας άφθονες στιγμές γέλιου στους θεατές που λάτρεψαν να μισούν την ελαφρώς αντιπαθητική του περσόνα. Η Αθηνά Μαξίμου διέπρεψε στο ρόλο της Ρουθ, της δυναμικής συγγραφέως από τη Βόρεια Ιρλανδία καθώς αλώνιζε στη σκηνή του θεάτρου Αθηνών με τρομερή αυτοπεποίθηση διεκδικώντας το δικαίωμά της να ακουστεί και ξεφεύγοντας με τη στάση της εντελώς από τη θυματοποίηση της γυναίκας. Η εκφραστικότητά της μας εντυπωσίασε. Τέλος, απολαύσαμε τον Θανάση Κουρλαμπά στο ρόλο του Λη, του φιλόδοξου Άγγλου σκηνοθέτη που παλεύει να διακριθεί και να χτίσει τη καριέρα του με θεμιτά και αθέμιτα μέσα. Ο ηθοποιός λειτούργησε πυροσβεστικά στις συγκρούσεις των δυο άλλων ηρώων διατηρώντας τις ισορροπίες με την υπόγεια τακτική του και κερδίζοντας τις εντυπώσεις μας για ακόμη μια φορά για την ερμηνευτική του δεινότητα με τη χρήση των απλούστερων μέσων. Πολλά μπράβο!
Αρωγοί στο σύνολο της παράστασης στάθηκαν τα υπέροχα κοστούμια της Έλενας Σκουλά που έδωσαν αμέσως χαρακτήρα στους ήρωες αλλά και τα σκηνικά του Δημήτρη Πολυχρονιάδη που εξυπηρέτησαν πλήρως τη δράση ενισχύοντας το αίσθημα του ασφυκτικού περιβάλλοντος. Τέλος, οι εύστοχοι φωτισμοί του Αλέκου Αναστασίου επιτάχυναν την ένταση στη ροή της παράστασης.
Το “Cancel” στο θέατρο Αθηνών είναι ένα σύγχρονο θέαμα που τολμά να αναδείξει την εκρηκτική ισχύ των social media στη σημερινή μετά #metoo εποχή με το φόβο της δημόσιας κατακραυγής να καραδοκεί ανά πάσα στιγμή. Μια παράσταση που σε κάνει να αναρωτιέσαι. Αξίζει να πατήσεις cancel σε ό,τι σε χαλάει ή μήπως έτσι κινδυνεύεις να ακυρώσεις και τον ίδιο σου τον εαυτό;
Καλή σας θέαση!
